Tak, jeśli egzekucja z majątku spółki z o.o. okazała się bezskuteczna. Wtedy wierzyciel może pozwać członków zarządu osobiście, a oni odpowiadają całym prywatnym majątkiem. Przegrana nie jest jednak przesądzona: przepis daje kilka sposobów, żeby się od tej odpowiedzialności uwolnić. Najważniejsze teraz: sprawdź termin na sprzeciw albo odpowiedź na pozew i nie pozwól mu minąć.
Co grozi
Członek zarządu odpowiada solidarnie ze spółką i z pozostałymi członkami zarządu. Wierzyciel może więc żądać całej kwoty od jednej osoby. Odpowiedzialność obejmuje dług spółki z odsetkami, a także koszty, które wierzyciel poniósł w sprawie przeciwko spółce.
Wyrok przeciwko spółce nie jest wyrokiem przeciwko Tobie. Wierzyciel musi wytoczyć osobny proces i w nim wykazać, że egzekucja ze spółki była bezskuteczna. To pierwsze miejsce, w którym warto szukać obrony.
Jeśli w sprawie pojawia się też spóźniony wniosek o upadłość, w tle może grozić odpowiedzialność karna i zakaz prowadzenia działalności gospodarczej.
Jak można się uwolnić od odpowiedzialności
Art. 299 § 2 Kodeksu spółek handlowych daje członkowi zarządu trzy linie obrony. Wystarczy wykazać jedną z nich:
- Wniosek o upadłość został złożony we właściwym czasie, albo w tym czasie otwarto postępowanie restrukturyzacyjne lub zatwierdzono układ.
- Niezłożenie wniosku nastąpiło bez Twojej winy, np. nie miałeś dostępu do dokumentów finansowych albo zostałeś odsunięty od zarządzania.
- Wierzyciel nie poniósł szkody, bo nawet przy terminowym wniosku o upadłość nic by nie odzyskał.
Do tego dochodzą zarzuty niezależne od tych trzech: przedawnienie roszczenia, brak bezskuteczności egzekucji, pełnienie funkcji w innym okresie niż powstanie długu albo dług podatkowy, do którego stosuje się inne przepisy (art. 116 Ordynacji podatkowej).
Niezależnie od art. 299 KSH wierzyciel może powołać się na art. 21 ust. 3 Prawa upadłościowego, czyli żądać od członka zarządu odszkodowania za szkodę wyrządzoną spóźnieniem z wnioskiem o upadłość. To osobna podstawa, więc obrona musi obejmować obie.
Terminy
Jak pomagamy
- Analiza pozwu i dokumentów. Najpierw ustalamy terminy i najmocniejsze zarzuty, żeby żaden nie przepadł.
- Odtworzenie sytuacji finansowej spółki z okresu, gdy pełniłeś funkcję: kiedy pojawiła się niewypłacalność i czy wierzyciel cokolwiek by odzyskał.
- Sprzeciw albo odpowiedź na pozew z kompletem dowodów, w razie potrzeby z wnioskiem o opinię biegłego.
- Reprezentacja w sądzie i rozmowy o ugodzie, jeśli się opłacają.
- Ochrona majątku w toku sprawy, w tym obrona przed zabezpieczeniem i egzekucją.
Prowadzimy też sprawy po drugiej stronie: dochodzimy od członków zarządu długów spółek w imieniu wierzycieli. Dzięki temu wiemy, jak taką sprawę buduje wierzyciel i gdzie ma słabe punkty.
Koszt
Koszt ustalamy indywidualnie, zanim zaczniemy pracę.
Najczęstsze pytania
Czy członek zarządu spółki z o.o. odpowiada swoim majątkiem?
Tak. Jeśli spełnione są warunki z art. 299 KSH, odpowiadasz całym majątkiem osobistym, a nie tylko tym, co wniosłeś do spółki. Dlatego tak ważne są zarzuty, które ten obowiązek wyłączają.
Czy były członek zarządu odpowiada za długi spółki?
Tak, za zobowiązania, które powstały w okresie, gdy byłeś członkiem zarządu. Odejście z zarządu nie zamyka sprawy, ale ogranicza zakres odpowiedzialności.
Po ilu latach przedawnia się odpowiedzialność z art. 299 KSH?
Co do zasady po 3 latach od dnia, w którym wierzyciel dowiedział się o bezskuteczności egzekucji wobec spółki i o tym, kto był członkiem zarządu. Najpóźniej po 10 latach. Warto to sprawdzić na samym początku sprawy.
Czy wierzyciel musi najpierw ściągać dług od spółki?
Tak. Bezskuteczność egzekucji wobec spółki jest warunkiem odpowiedzialności członka zarządu. Wierzyciel może ją wykazać różnymi dowodami, nie tylko postanowieniem komornika.
Dostałem absolutorium. Czy to mnie chroni?
Nie przed wierzycielami. Absolutorium dotyczy relacji członka zarządu ze spółką i jej wspólnikami. Na odpowiedzialność wobec wierzycieli z art. 299 KSH nie ma wpływu.
Czy odpowiadam też za podatki i ZUS spółki?
Nie na podstawie art. 299 KSH. Za zaległości podatkowe i składki odpowiedzialność orzeka urząd skarbowy albo ZUS w odrębnym postępowaniu (art. 116 Ordynacji podatkowej). Tam obowiązują inne terminy i inne zarzuty.
Spółka nie miała majątku już wtedy, gdy powstał dług. Czy to pomaga?
Często tak. Jeśli nawet terminowa upadłość nie dałaby wierzycielowi żadnych pieniędzy, można wykazać, że nie poniósł on szkody.
Jestem jeszcze w zarządzie, a spółka ma problemy. Co zrobić teraz?
Sprawdzić, czy spółka nie jest już niewypłacalna. Wniosek o upadłość trzeba złożyć w ciągu 30 dni od wystąpienia niewypłacalności; alternatywą bywa restrukturyzacja. To najtańszy moment na pomoc prawnika.
Tekst przygotowali
Aktualizacja: