Przede wszystkim nie składaj wyjaśnień bez przygotowania. Od pierwszego wezwania masz prawo do obrońcy, a to, co powiesz na początku, często przesądza o dalszym biegu sprawy. Wiele spraw karnych skarbowych da się zakończyć bez procesu, ale niektóre z tych możliwości przepadają, jeśli działa się za późno.
Kiedy grozi odpowiedzialność karna skarbowa
Kodeks karny skarbowy dotyczy naruszeń przepisów podatkowych, celnych, dewizowych i hazardowych. Postępowanie prowadzi zwykle urząd skarbowy albo urząd celno-skarbowy, często po kontroli podatkowej lub celno-skarbowej. Najczęstsze zarzuty w sprawach firm to:
- Zaniżenie podatku w deklaracji albo niezłożenie deklaracji.
- Niewpłacenie w terminie podatku, który firma pobrała jako płatnik, np. zaliczek od wynagrodzeń pracowników.
- Nierzetelne faktury, w tym tak zwane puste faktury, oraz nierzetelne księgi.
- Wyłudzenie zwrotu podatku, w tym VAT.
- Naruszenia przy imporcie towarów, obrocie dewizowym i grach hazardowych.
To, czy czyn jest przestępstwem, czy tylko wykroczeniem skarbowym, zależy przede wszystkim od kwoty. Przy mniejszych kwotach sprawa może skończyć się mandatem.
Odpowiadasz Ty, nie spółka
Za przestępstwa skarbowe odpowiadają osoby fizyczne. W firmie jest to osoba, która faktycznie zajmuje się sprawami podatkowymi lub finansowymi: członek zarządu, właściciel, prokurent, ale też główna księgowa albo pracownik, któremu powierzono te obowiązki. Spółka może odpowiadać tylko posiłkowo, za grzywnę orzeczoną wobec tej osoby.
Dlatego w jednej sprawie zarzuty mogą usłyszeć różne osoby, a ich interesy nie zawsze są zbieżne. Warto to wiedzieć, zanim ktokolwiek z firmy złoży wyjaśnienia.
Jak sprawy kończą się bez procesu
Prawo karne skarbowe przewiduje kilka sposobów zakończenia sprawy bez rozprawy, a nawet bez kary. Każdy ma swoje warunki i swój moment:
- Korekta deklaracji wraz z zapłatą zaległości, złożona zanim urząd wszczął postępowanie.
- Czynny żal, czyli samodzielne zawiadomienie organu o naruszeniu, zanim ten się o nim dowie. Jeśli doszło do uszczuplenia, trzeba je zapłacić.
- Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, gdy postępowanie już trwa: zapłata zaległości i grzywny w ustalonej wysokości kończy sprawę bez procesu.
- Mandat karny w sprawach o wykroczenia skarbowe.
Która droga jest dostępna, zależy od etapu sprawy i od tego, co organ już wie. Po kontroli albo pierwszej czynności urzędu część z nich przestaje być możliwa.
Jak pomagamy
- Przygotowujemy do przesłuchania i jesteśmy przy nim jako obrońcy.
- Oceniamy, czy sprawę da się zakończyć korektą, czynnym żalem albo dobrowolnym poddaniem się odpowiedzialności.
- Reprezentujemy firmę w kontroli podatkowej i celno-skarbowej, zanim sprawa przejdzie na drogę karną.
- Bronimy przed sądem, jeśli do procesu jednak dojdzie.
Koszt
Koszt ustalamy indywidualnie, zanim zaczniemy pracę.
Najczęstsze pytania
Dostałem wezwanie z urzędu skarbowego w charakterze podejrzanego. Co robić?
Nie lekceważ go i nie idź bez przygotowania. Jako podejrzany masz prawo odmówić składania wyjaśnień i prawo do obrońcy. Najpierw warto ustalić, czego dotyczy zarzut i czy sprawę da się zakończyć bez procesu.
Czy za podatki spółki odpowiada karnie członek zarządu?
Odpowiada osoba, która w spółce faktycznie zajmuje się sprawami podatkowymi i finansowymi. Często jest to członek zarządu, ale może to być też księgowa albo inny pracownik, któremu powierzono te obowiązki.
Czym jest czynny żal w sprawach skarbowych?
To zawiadomienie organu o popełnionym naruszeniu, zanim organ sam się o nim dowie. Jeśli doszło do uszczuplenia podatku, trzeba je zapłacić w wyznaczonym terminie. Prawidłowo złożony czynny żal zwalnia od kary.
Czy można uniknąć procesu w sprawie karnej skarbowej?
Często tak. Poza korektą deklaracji i czynnym żalem jest dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, które kończy sprawę zapłatą zaległości i grzywny. Nie jest dostępne w każdej sprawie i trzeba o nie wystąpić we właściwym momencie.
Czym różni się przestępstwo skarbowe od wykroczenia skarbowego?
Przede wszystkim kwotą uszczuplenia albo wartością przedmiotu czynu. Za wykroczenie grozi grzywna, często w formie mandatu. Za przestępstwo grzywna, ograniczenie wolności, a w poważniejszych sprawach także pozbawienie wolności.
Firma nie ma pieniędzy na zapłatę zaległego podatku. Co wtedy?
To częsta sytuacja. Brak pieniędzy nie zamyka drogi do rozwiązania, ale wymaga połączenia strategii obrony z planem spłaty albo restrukturyzacją firmy. Zajmujemy się obiema sprawami jednocześnie.
Kontrola podatkowa jeszcze trwa. Czy już teraz potrzebny jest prawnik?
Warto. To, co firma przekaże w czasie kontroli, później bywa dowodem w sprawie karnej skarbowej. Na tym etapie zwykle jeszcze można skorzystać z korekty deklaracji.
Tekst przygotowali
Aktualizacja: